“Misschien is er gewoon een gezonde grens aan rijkdom”

“Dan lig je daar aan allerhande bedrading en infusen. En dan ga je nadenken.” Peter van Keulen (74) werd in 2024 twee keer opgenomen op de spoedeisende hulp vanwege longembolieën, in beide longen. Het was kantje boord en het raakt hem nog altijd als hij erover vertelt. Eenmaal thuis en hersteld, keek hij met andere ogen naar zijn vermogen. Hij zette alles op een rij en maakte de som. Peter: “Tineke, mijn echtgenote, keek naar het getal onder de streep en zei: ‘Dat maken wij niet meer op.’ Dat is de directheid van Tineke, maar zo is het wel gewoon.”

Peter is gepensioneerd bedrijfsjurist, oplosser van problemen en man van de cijfers. Hij vertelt: “Eigenlijk is mijn beroep altijd geweest: het op de rails zetten van andermans karretjes. Op het moment dat jouw karretje rijdt, zoek ik het volgende.” Hij adviseerde jarenlang ondernemers op juridisch en zakelijk vlak, eerst bij een maatschap van accountants en belastingadviseurs, later voor zichzelf. Eenmaal met pensioen, vermaakte hij zich nog altijd uitstekend: een website voor de fietsclub, een boekenmarkt voor de kerk, Tineke ondersteunen bij haar werk. Peter zat geen moment stil. De twee ziekenhuisopnames verstoorden ruw zijn actieve leven: “Ik lag daar en bleef maar denken: wat als het anders was gegaan? Als ze er niet op tijd bij waren geweest? Het gaat niet eens zozeer om de eindigheid van het leven, maar om de abruptheid van die eindigheid. Het kan in een oogwenk afgelopen zijn.”

Een gezonde grens aan rijkdom

De combinatie van de ziekenhuisopname, het sommetje aan de keukentafel en het lezen van boeken als Limitarisme van Ingrid Robeyns en Goede Moed van Tim Hofman zetten iets in gang: “Misschien is er gewoon een gezonde grens aan rijkdom. Die is niet wettelijk afdwingbaar, maar ik vind er wel iets voor te zeggen. Ik ging dus ook met die ogen naar onze nalatenschap kijken. Als je niets regelt, dan gaat het automatisch naar de kinderen. Maar die hebben we in het verleden al het een en ander toegestopt en die kunnen nu, als dertigers, prima zelf hun broek ophouden. Dus dan zou onze volledige nalatenschap waarschijnlijk over tientallen jaren nog op een spaarrekening staan. Dat voelde niet als een logische bestemming.” 

Bovendien is Peter al vijftig jaar onder de indruk van het werk van filosoof Peter Singer. Als student schreef hij zijn afstudeerscriptie mede naar aanleiding van Singers boek ‘Animal Liberation’. Peter: “Singer is een grondlegger van de ‘effectief altruïsme’-beweging. Dat spreekt mij waanzinnig aan, dat analytische. Ik moet ellende niet bij me zien, maar ik wil wel graag dat mijn euro’s ergens heel goed besteed worden.” 

In hun zoektocht naar een manier om hun nalatenschap te regelen, kwamen ze Doneer Effectief op het spoor. Zij maakten een afspraak om kennis te maken: “Je wilt toch een goed beeld krijgen van wat voor vlees je in de kuip hebt. Dus Tineke en ik gingen samen naar Amsterdam, naar het kantoor. Ik dacht: we komen vast in één of andere gelikte organisatie. Maar niets was minder waar. Er was één ruimte die werd gedeeld met andere organisaties. Echt nog zo kleinschalig. Maar het voelde meteen goed. Een betrouwbare club.”

Maak het concreet

Inmiddels geven Tineke en Peter bij leven hun gehele fiscaal te verwachten inkomen weg via Doneer Effectief. In hun testament gaat 50 procent van de WOZ-waarde van hun woning en 50 procent van hun bank- en beleggingsrekeningen naar Doneer Effectief; de rest is voor de kinderen. Peter licht toe: “De notaris drukte ons op het hart om geen termen als ‘de helft’ van ‘alles’ te gebruiken in het testament, dat is te vaag. Werk met harde percentages van eenvoudig vast te stellen concrete bedragen. Anders moet Doneer Effectief straks met jouw erfgenamen gaan bakkeleien over de waarde van het theeservies.”

Voor het geld dat nu al jaarlijks via Doneer Effectief wordt geschonken aan goede doelen hebben Tineke en Peter een verdeling gemaakt: 25 procent gaat naar armoede en gezondheid. 20 procent naar klimaat, 20 procent naar dierenwelzijn en voedseltransitie, 25 procent naar vrouwenemancipatie en 10 procent naar de organisatie zelf.
Voor de verdeling van hun nalatenschap laten ze het over aan Doneer Effectief. Peter: “Ik vind die onderverdeling in fondsen prachtig. Armoede en gezondheid raakt mij nog meer dan klimaat. Dierenwelzijn en voedseltransitie vind ik razend interessant. Maar over – hopelijk – minstens twintig jaar heeft de wereld misschien heel andere prioriteiten. Dus laat Doneer Effectief tegen die tijd zelf maar uitzoeken waar het geld het beste terechtkomt.”

Wat hij hoopt dat hun geld teweeg zal brengen? Peter aarzelt. “Hoeveel mensen van de hongerdood worden gered? Dat zijn voor mij harde cijfers, ik sta daar verder niet echt persoonlijk bij stil. Het kost 5000 dollar om met effectief doneren een mensenleven te redden, zeggen ze? Naja, dan kunnen Tineke en ik jaarlijks wel een kleine touringcar vullen, denk ik.” Hij zwijgt even. “Ja, dat is heel raar om te bedenken. Ik kan mij er eigenlijk niets bij voorstellen” 

Peter is blij dat het allemaal geregeld is: “Ik zou een week gaan fietsen in de bergen, dus ik vond het heel prettig dat er voor die tijd een handtekening was gezet bij de notaris. Het was voor mij echt iets van ‘Klaar is Kees’. Doneer Effectief mag het verder uitzoeken.” Karretje op de rails, door naar het volgende.