Klimaat

Tijdens COP30, de 30e VN-klimaattop in Belém, Brazilië (10–21 november 2025), was Clean Air Task Force aanwezig om de focus te leggen op methaanreductie, en werd hun tool gebruikt die toezeggingen van landen live trackte tijdens de conferentie. 

De focus op methaan was een bewuste keuze. Methaan is een broeikasgas dat een zeer sterk opwarmend effect heeft, ongeveer 80 keer sterker dan CO2. CATF bracht de bevindingen van het eerste Global Methane Status Report onder de aandacht tijdens de COP. 

Jonathan Banks, CATF’s directeur voor methaanpreventie, was één van de hoofdauteurs van het rapport en presenteerde de bevindingen. Uit het rapport bleek dat, hoewel de methaanuitstoot wereldwijd nog steeds stijgt, de vooruitzichten zijn verbeterd en het doel van de Global Methane Pledge binnen bereik is. De Pledge werd in 2021 onderschreven door 159 landen en de EU en mikt op 30% methaanreductie ten opzichte van 2020. Tijdens de top vonden diverse bijeenkomsten plaats met ministers en vertegenwoordigers om de implementatie van methaanreductie te bespreken, met name in de sectoren energie, landbouw en afval. Een concreet resultaat was de aankondiging van de Braziliaanse overheid om, in samenwerking met CATF, een nationaal plan te ontwikkelen om methaanuitstoot in de afvalsector aan te pakken met behulp van satelliettechnologie. Daarnaast werd een tool van CATF gebruikt waarmee nieuwe klimaatakkoorden en toezeggingen tijdens de top konden worden gevolgd; genaamd de ‘COP30 Climate and Energy Declaration Tracker’. De tracker, die ook op COP29 al werd ingezet, hielp deelnemers, media en maatschappelijke organisaties tijdens COP30 om snel te zien wie welke verklaringen had ondertekend, de reikwijdte per verklaring te vergelijken en door te klikken naar de oorspronkelijke teksten. Zo ondersteunde het verslaggeving, snelle factchecking en het signaleren van verschillen tussen toezeggingen.

Een keer een ander jaarverslag dan je gewend bent, dat kan je wel zeggen over het impactrapport van Project Innerspace. Je kan namelijk in gesprek met het rapport. Dat gingen wij dus doen en dit zijn volgens de chatfunctie van Project Innerspace zelf de meest belangrijke updates uit het rapport:

• Sinds de oprichting investeerde de organisatie 16,6 miljoen dollar in geothermisch onderzoek. Daarmee is Project InnerSpace de grootste niet‑overheidsfinancier in geothermie.
• Een belangrijk onderdeel van de investeringen is GeoMap, een wereldwijd platform dat geothermische hulpbronnen in kaart brengt. GeoMap verwerkte inmiddels 2,7 miljoen gebruikersaanvragen en biedt gratis toegang tot geologische data die voorheen zeer kostbaar waren. Dit helpt onderzoekers, ontwikkelaars en beleidsmakers om kansrijke locaties sneller te identificeren en besluitvorming te versnellen.
• Ook op het gebied van publieksbereik boekte Project InnerSpace vooruitgang: de TED Talk waarmee de organisatie werd gelanceerd is meer dan 2,2 miljoen keer bekeken waarmee het een van de best presterende wetenschappelijke talks op TED is. Dit succes heeft geothermische energie onder de aandacht gebracht van een breed publiek en heeft bijgedragen aan het creëren van een wereldwijde beweging voor deze duurzame energiebron.

Op basis van dit soort resultaten wordt Project Innerspace ook buiten de wereld van geothermie gezien als een topklimaat-non-profitorganisatie. Giving Green, de stichting die op basis van wetenschappelijk onderzoek naar de meest effectieve klimaatorganisaties zoekt, plaatste ze in 2023 op haar lijst met aanbevolen toporganisaties en prijst ze om hun consistente impact en leiderschap.

Maar bekijk en oordeel het rapport met chatfunctie vooral zelf!

Terwijl de CO₂-uitstoot van de luchtvaart volop in de schijnwerpers staat, blijft een minstens zo grote bedreiging vaak onzichtbaar: de niet-CO₂-effecten. Opportunity Green brengt hier verandering in door deze niet-CO₂-effecten in het EU-emissiehandselssysteem te krijgen,  dat is het handelsysteem dat een prijs zet op CO₂-uitstoot om bedrijven te stimuleren hun uitstoot te verminderen. Ze hebben deze maand hun voorstel toegelicht bij de EU Affairs Committee.

Een belangrijk niet-CO₂-effect zijn vliegtuigstrepen (contrails). Deze kunnen de aarde evenveel of zelfs meer opwarmen dan de CO₂-uitstoot zelf. Wetenschappelijke schattingen geven aan dat de totale klimaatimpact van de luchtvaart twee tot drie keer groter is als je de niet-CO₂-effecten meerekent. Van de totale impact komt ongeveer de helft door vliegtuigstrepen en een derde door CO₂. Desondanks blijven deze effecten grotendeels ongereguleerd. Dit jaar wordt het EU-emissiehandelsysteem herzien. 2026 is dus een uitgelezen kans om de volledige klimaatimpact van de luchtvaart aan te pakken.

Eind september 2025 organiseerde Future Cleantech Architects (FCA) in Brussel de zevende editie van hun Coffee & Cleantech-sessies, dit keer over de toekomst van geothermie. Het technische briefingmoment was goed bezocht door vertegenwoordigers van de Europese Commissie en meerdere Europarlementariërs, waaronder de Franse MEP Thomas Pellerin‑Carlin (S&D).

Dit bleek later van grote impact te zijn geweest. Tijdens een officiële vergadering van de ITRE‑commissie (Industrie, Onderzoek en Energie) van het Europees Parlement nam Pellerin‑Carlin het woord in het geothermie‑debat (zie zijn bijdrage). Hij verwees expliciet naar FCA en hun werk, citeerde punten uit de Coffee & Cleantech‑sessie en riep op tot meer ondersteuning voor de ontwikkeling van geothermie. Tijdens de sessie kwamen drie kernpunten naar voren:

• – Geothermie kan flexibele, regelbare stroom leveren die wind en zon aanvult.
• – Geothermie kan schone warmte bieden aan industrie en huishoudens.
• – Technische vooruitgang opent nieuwe mogelijkheden, maar versnelling vraagt gerichte steun.

De inzet van FCA draagt hiermee bij aan zichtbaarheid voor geothermie in het Europees debat. 

Oorlog, economische onzekerheid en politieke spanningen: de wereld is onrustig. Maar klimaatverandering gaat gewoon door.  Clean Air Task Force (CATF) blijft werken aan klimaatoplossingen die bestand zijn tegen politieke schommelingen én aansluiten bij onze rommelige realiteit. Hieronder twee voorbeelden van hun werk in de eerste helft van 2025.

1. Sneller innoveren in energie

CATF zorgde ervoor dat de EU een actieplan opstelde voor Superhot Rock geothermie. Deze techniek haalt warmte uit extreem hete gesteentes diep in de aarde en levert continu CO₂-vrije stroom en industriële warmte.  Het is interessant omdat het op veel plekken kan worden ontwikkeld en betrouwbaar is. Daarnaast presenteerde CATF een routekaart voor kernenergie: via het Nuclear Scaling Initiative willen ze vanaf 2030 jaarlijks meer dan 50 gigawatt bouwen. Dat is tien keer zoveel als nu. Ze doen dit door samenwerkingen op te zetten, vergunningen te vereenvoudigen en de toeleveringsketen te versterken.

2. Klimaatbeleid verdedigen

CATF verdedigde de EU Methaanverordening, die methaanuitstoot wereldwijd kan verminderen. Methaan is 80 keer krachtiger dan CO₂. CATF zette in op:

1. Onderzoek naar een nieuwe ‘trace‑and‑claim’-methode om te volgen hoe schoon of vervuilend geïmporteerde brandstoffen zijn
2. Praktijkondersteuning via een workshop met EU‑lidstaten, internationale organisaties en grote energiebedrijven om eisen voor importbrandstoffen te verduidelijken en te werken aan tools en raamwerken voor naleving
3. Politieke druk met een brief aan EU‑energieministers om de wet te beschermen.

CATF blijft helpen bij uitvoering, met betere metingen, rapportages, en verificatie zodat klimaatimpact behouden blijft.

Met onderzoek, partnerschappen en actie werkt CATF aan een betaalbare, koolstofarme en energie‑rijke toekomst. Tegelijk pleit CATF voor behoud van investeringen in schone energie en levert het tools en analyses voor betere besluiten.

Fantastisch nieuws bij Future Cleantech Architects (FCA). Op de Dag van de Duitse Eenheid ontving FCA in Remscheid een Ereprijs voor haar werk aan industriële verduurzaming. Remscheid ligt vlakbij het Ruhrgebied. Dit gebied staat wereldwijd bekend om zijn rijke industriële erfgoed, ontstaan uit steenkoolmijnen en staal tijdens de industriële revolutie. Remscheid deelt die geschiedenis met sterke maakindustrie, metaalbewerking en gereedschapsbouw. Juist in zo’n omgeving laat deze erkenning zien dat schone technologie en lagere uitstoot concreet zijn en gewaardeerd wordt.

De onderscheiding onderstreept de relevantie van FCA’s missie. Hoewel veel werk plaatsvindt in hoofdsteden waar klimaat- en energiebeleid wordt gemaakt, is de aanpak stevig geworteld in de systeem- en praktijkuitdagingen van de industrie.

Een belangrijk onderdeel waar ze voor gewaardeerd worden is het dichten van zogeheten “valleys of death”, oftewel de lastige tussenstappen waar veel innovaties blijven hangen. Dat is de sprong van het lab naar de eerste proefprojecten, en daarna van “first‑of‑a‑kind” naar grootschalige toepassing waarbij projecten zo betrouwbaar en rendabel worden dat banken en investeerders durven mee te doen.

FCA helpt die sprong te maken met onderzoek, demonstraties en slimme beleidsvoorstellen, zodat bewezen oplossingen sneller de markt bereiken. Bij Doneer Effectief steunen we organisaties die aantoonbaar veel impact maken. Met jouw steun kunnen initiatieven zoals FCA de kloof tussen lab en fabriek dichten, innovaties opschalen en echte klimaatwinst boeken.

Tijdens Africa Climate Week in Addis Ababa riep Clean Air Task Force (CATF) op tot een nieuwe koers: Afrika moet zélf de leiding nemen over zijn energietoekomst. De boodschap was duidelijk: westerse beloftes en hulp schieten tekort. Afrika heeft de laagste energieconsumptie per persoon, draagt weinig bij aan klimaatverandering, maar krijgt wel de zwaarste klappen.

Afrika moet zelf aan het stuur staan. Landen bepalen lokaal hun plannen en prioriteiten. Geld komt niet alleen van buiten, maar ook uit Afrikaanse bronnen. Internationale hulp moet passen in sterke, duurzame plannen die zichtbaar resultaat leveren voor mensen en economie.

Tijdens Africa Climate Week draaide het om:

• geld voor klimaatprojecten,
• een eerlijke overstap naar schone energie,
• betere handel in koolstofcredits,
• sneller werken aan aanpassing aan klimaatverandering,
• toegang tot energie en duurzame infrastructuur.

CATF wil deze doelen versnellen met praktische oplossingen, langdurige financiering en beleid dat Afrikaans leiderschap centraal stelt. Ze combineren technische kennis met lokale ervaring om echte vooruitgang mogelijk te maken.

Waarom is dit zo belangrijk? Tegen 2100 zal Afrika naar verwachting 4 miljard inwoners tellen – bijna 40% van de wereldbevolking. Wat het continent vandaag beslist, bepaalt mede de toekomst van onze planeet.

CATF onderzoekt en ontwikkelt oplossingen geleid door Afrika, gesteund door technologie.

De luchtvaart heeft tot nu toe 4% bijgedragen aan de mondiale opwarming en dit percentage blijft stijgen. Naar verwachting zal de luchtvaart tegen 2050 verantwoordelijk zijn voor wel 22% van de jaarlijkse wereldwijde CO2-uitstoot. Toch ontbreken er nog effectieve maatregelen om deze uitstoot te verlagen.

Opportunity Green (OG) werkt aan eerlijke, effectieve oplossingen die uitstoot terugdringen. Uit hun onderzoek blijkt: een goede prijs op uitstoot werkt, als je die eerlijk verdeelt. Laat de grootste vervuilers meer betalen – zoals first- en businessclass en veelvliegers – en gebruik de opbrengsten om kwetsbare landen te steunen, bijvoorbeeld landen die afhankelijk zijn van toerisme.

OG pleit ook voor stevige regels. Volgens internationale adviezen, zoals van het Internationaal Gerechtshof, zijn landen verplicht om uitstoot te verminderen – ook in de luchtvaart. OG adviseert: 1) voer een uitstootprijs in voor internationale vluchten, 2) pak ook andere vervuilende effecten aan, zoals condenssporen en stikstofoxiden, 3) stel duidelijke doelen en meetpunten vast en 4) zorg voor toezicht dat verder gaat dan vrijwillige compensatie.

Daarnaast onderzoekt OG hoe bestaande EU‑regels kunnen helpen. OG ontkracht bijvooreeld mythes over de EU Slotverordening. Een slot is een officiële toestemming voor een vliegtuig om op een luchthaven op een bepaald tijdstip te starten of te landen. Het juridisch advies van OG bevestigt: als klimaatwetgeving dat vereist, mogen slotcoördinatoren het aantal starts en landingen verlagen; “historische slots” zijn geen eigendom van luchtvaartmaatschappijen. Dit biedt de mogelijkheid om EU‑luchtvaartrecht te laten aansluiten op de Green Deal en internationale klimaatrechtelijke verplichtingen.

Dankzij OG haar onderzoek, juridische analyses en beleidsaanbevelingen kan het landen en de EU helpen om uitstoot van de luchtvaart eerlijker te verdelen en effectiever te verminderen.

Terwijl CO2-uitstoot van schepen veel aandacht krijgt, blijft stikstofvervuiling grotendeels onder de radar. Toch speelt de scheepvaartindustrie een significante rol in het verstoren van de mondiale stikstofcyclus, met verstrekkende gevolgen voor onze gezondheid, het milieu en het klimaat.

Opportunity Green brengt dit onderbelichte probleem onder de aandacht en pleit voor concrete actie. Hun analyse laat zien dat stikstofoxiden (NOx) uit scheepvaart bijdragen aan luchtvervuiling die wereldwijd jaarlijks tienduizenden tot honderdduizenden vroegtijdige sterfgevallen veroorzaakt. In het Verenigd Koninkrijk alleen al is binnenlandse scheepvaart verantwoordelijk voor 11% van de NOx-uitstoot, terwijl internationale scheepvaart in Britse wateren bijna drie keer zoveel uitstoot.

Het probleem wordt urgenter nu de scheepvaart overstapt op alternatieve brandstoffen. Ammoniak (NH3) wordt gezien als klimaatvriendelijk alternatief, maar Opportunity Green waarschuwt dat ongecontroleerde invoering desastreus kan zijn: zonder strenge emissiecontroles zou een volledige overstap op ammoniak kunnen leiden tot 600.000 extra sterfgevallen per jaar. Bovendien kan ammoniak leiden tot zuurstoftekorten voor zeeleven, en verhoogde uitstoot van lachgas (N2O), een broeikasgas 273 keer krachtiger dan CO2.

Opportunity Green roept de International Martime Organization en nationale overheden op tot drie concrete stappen: uitbreiding van emissiecontrolezones, strikte monitoring van N2O-uitstoot bij ammoniakschepen, en transparante rapportage van lekken en emissies over de gehele brandstofketen. Het werk van OG is cruciaal omdat het aantoont dat klimaatoplossingen niet tot nieuwe milieu- en gezondheidsproblemen kunnen leiden. Door wetenschappelijk onderzoek te vertalen naar beleidsaanbevelingen, helpt Opportunity Green de scheepvaartindustrie op een duurzaam pad te krijgen.

In februari 2025 verscheen het rapport Hydrogen Guardrails van Future Cleantech Architects (FCA). De lancering kreeg wereldwijd aandacht in media als Tagesspiegel Background, China’s New Energy Network, Semafor Net Zero, Hydrogen Central en H2 View. Het laat zien dat FCA’s werk breed gewaardeerd wordt: helder, onafhankelijk en gericht op maximale klimaatwinst.

Het rapport beschrijft duidelijke spelregels voor waar schone waterstof wél en niet moet worden ingezet. De kernboodschap: zet schone waterstof eerst in bij sectoren die het nu al gebruiken. Denk aan kunstmest, brandstoffen en staal. Deze industrieën verbruiken nu al enorme hoeveelheden waterstof, maar maken die nog uit fossiele bronnen. Dat levert ongeveer 2,5% van de wereldwijde CO₂-uitstoot op.

Waarom daar beginnen? De logica is simpel: industrieën die waterstof al gebruiken als grondstof, hebben de infrastructuur en kennis al. Ze hoeven alleen over te stappen op schone productie. Voor nieuwe toepassingen – zoals luchtvaart, scheepvaart of verwarming – moet je eerst hele nieuwe systemen opbouwen: van motoren tot tankstations tot veiligheidsprocedures. Dat kost veel meer tijd en geld. Door eerst te focussen op bestaande toepassingen, boeken we sneller klimaatwinst én bouwen we ervaring op die later ook andere sectoren helpt.

Het advies van FCA: focus eerst op sectoren die waterstof nu al gebruiken (raffinaderijen, chemie, staal). Pas daarna komen moeilijk te elektrificeren sectoren zoals luchtvaart en scheepvaart aan bod.